ملا برهان عالی ، فرزند ماموستا ملا محمد امین مشهور به ماموستای کانی سانان در اولین روز

بهار سا ل 1332 از عفیفه زنی به نام ملیحه قادر نژاد که از سادات روستای چور بود ، در

روستای کانی سانان از توابع مریوان به دنیا آمد ایشان مقدمات علوم دینی را به تدریج در

مکتب پدر خویش فرا گرفت و چندی بعد ، ضمن فراگیری اصول و مسائل مختلف علوم دینی به

آموزش و تدریس مسا ئل به سایر طلاب پرداخت .

شهید ملا برهان عالی در سا ل 1351 پس از پایان تمامی سطوح دروس حوزوی با

حضور علمای برجسته منطقه به صورت رسمی اجازه نامه افتاء در مذهب امام شافعی را

دریافت کرد و در فروردین ماه 1354 ازدواج کرد و پس از آن همچنان در کنار پدر

خویش به تدریس علوم دینی و اقامه نماز جمعه و جماعت در روستا پرداخت تا آنکه پس

از مهاجرت پدرش به روستای بیاره ، از سال 1360 به صورت رسمی جانشین وی شد و

تمام مسئولیت های تدریس و اقامه نماز جمعه و جماعت را بر عهده گرفت . جنگ ایران و

عراق و بمباران پیاپی هواپیماهای عراق ، سرانجام موجب شد ماموستا برهان عالی ،

روستای زادگاه خود را ترک و به روستاهای دیگری مهاجرت کرد و سرانجام در مریوان

ساکن شد . شهید ملا برهان عالی سپس در مریوان علاوه بر تعلیم عمومی مسایل دینی به

همکاری با آموزش و پرورش پرداخت و درس های بینش اسلامی ، فلسفه و منطق را

در مدارس و دبیرستانهای مریوان تدریس نمود و در آبان ماه 1375 از مریوان به

سنندج نقل مکان نمودند ایشان در سال 1376 در امتحانات تعین سطح دانشگاه الهیات

دانشگاه تهران شرکت کرد و مدرک سطح 2 « معادل کارشناسی » را دریافت نمود وی در

سال 1380 بار دیگر در امتحانات تعین سطح موفق به اخذ درجه کارشناسی ارشد شد شهید

ملا برهان عالی در سال 1377 به در خواست هیأت امنای مسجد نور شهرک بهاران امامت

مسجد جمعه نور را پذیرفت و پس از آنکه مسجد جامع قبا در بهاران احداث شد ، به اقامه نماز

جمعه در این مسجد باشکوه پرداخت این عالم وارسته و مجاهد از مبارزترین علمای شافعی

مذهب منطقه کردستان بود که در سنگر تدریس در مدارس علوم دینی و آموزش و پرورش از

اساتید خبره و سرشناس بود و شاگردان بسیاری را تعلیم و تربیت و به جامعه روحانیت و

فرهیختگان علمی کردستان تحویل دادند وی در سلوک عرفانی تابع طریقت نقشبندیه بود و

اشعار زیادی را در مورد طریقت نقشبندی و در مدح پیران طریقت نقشبندی سروده اند .

سرانجام حاجی ماموستا برهان عالی در لیالی قدر ماه مبارک رمضان پس از افطار و بعد از

ادای نماز روح بخش تراویح آنگاه که عالم فرزانه و دانشمند بزرگوار از مسجد خارج میشوند

و به منزل برمیگردند تا پس از استراحتی کوتاه جهت ادامه ی شب احیا و عبادت به مسجد

برگردند آن عالم بزرگ برای کسی که دق الباب نموده است و وانمود کرده که سوال شرعی

دارد در را باز میکند که به سوال انسانی که خواهان فتوا و حکم شرعی است پاسخ دهد

اما این بار انسان نیامده بود بلکه مامور اجرای طرح و نقشه ی ترور و به شهادت رساندن

دانشمند و عالمی بزرگ آمده بود و این عالم فرزانه را جلو چشمان خانواده و فرزندان و

نوه هایش در سن 56 سالگی در شب قدر 23 رمضان « 21 شهریور 1388 » ساعت

یازده و پانزده دقیقه به شهادت رساندند و در قطعه شهیدان بهشت محمدی سنندج به

خاک سپرده شدند .

حاجی ماموستا عالی آثار زیادی دارند و در اینجا فقط به چند مورد اشاره میکنم :

دیوان اشعار – مولودنامه و معراج نامه کردی – توسل و شفاعت و استمداد – ارث در اسلام –

شرح دیوان آفتاب – اهمیت زن و حقوق او در مکتب دین – چرا باید مسلمان باشیم –

مولود پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم – و چندین اثر ارزشمند دیگر ...

  برای شادی روح این شهید بزرگوار و عالیقدر فاتحه مع الصلوات